เทคนิคการใช้สื่อการสอน
เทคนิคการใช้สื่อ หมายถึง “สื่อ” ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตสถานพุทธศักราช 2542 ,มีหลากหลายความหมาย แต่ความหมายที่เกี่ยวข้องกับการเรียนการสอน หมายถึง ติดต่อให้ถึงกัน เช่น สื่อความหมาย (ราชบัณฑิตยสถาน, 2546:1200)ฉะนั้น สื่อการสอนก็หมายถึง สิ่งที่ทำให้ผู้เกี่ยวข้องกับการสอน ซึ่งก็คือครูและนักเรียนติดต่อถึงกันเพื่อสื่อความหมายของสิ่งที่ต้องการจะสอนหรือให้นักเรียนเกิดการเรียนรู้
วัตถุประสงค์ของการใช้สื่อการสอน
1. เพื่อให้ประสบการณ์ตรง และเป็นจริงแก่นักเรียน
2. เพื่อให้นักเรียนเรียนได้โดยง่าย และสะดวก
3. เพื่อเร้าให้นักเรียนมีความสนใจในบทเรียน
4. เพื่อให้นักเรียนมีส่วนร่วมในกิจกรรมการเรียนการสอน
5.เพื่อให้นักเรียนเกิดทักษะความสามารถ
ประโยชน์ของสื่อการสอนที่มีต่อนักเรียน
• ช่วยให้การเรียนรู้งายขึ้น
• ช่วยกระตุ้นและสร้างความสนใจให้แก่นักเรียน
• ช่วยให้ประสบการณ์ที่เป็นรูปธรรมแก่นักเรียน
• ช่วยพัฒนาความคิดของนักเรียน
• ช่วยให้นักเรียนจดจำสิ่งที่เรียนได้มาก
• ช่วยให้นักเรียนได้ประสบการณ์ตรงแปลกใหม่
ประโยชน์ของการสอนที่มีต่อครู
• ช่วยให้การเรียนรู้งายขึ้น
• ช่วยกระตุ้นและสร้างความสนใจให้แก่นักเรียน
• ช่วยให้ประสบการณ์ที่เป็นรูปธรรมแก่นักเรียน
• ช่วยพัฒนาความคิดของนักเรียน
• ช่วยให้นักเรียนจดจำสิ่งที่เรียนได้มาก
• ช่วยให้นักเรียนได้ประสบการณ์ตรงแปลกใหม่
ประเภทของสื่อการสอน
1. สื่อสิ่งพิมพ์ มีทั้งสิ่งพิมพ์ที่จัดทำขึ้นเพื่อสนองการเรียนรู้ตามหลักสูตรโดยตรง เช่น หนังสือเรียน คู่มือครู แผนการเรียนรู้ หนังสืออ้างอิง หนังสืออ่านเพิ่มเติม แบบฝึกกิจกรรม ใบงาน ใบความรู้
2. สื่อวัสดุ เป็นสื่อที่เก็บสาระความรู้อยู่ในตัวเอง จำแนกออกเป็น 2 ลักษณะ คือ
2.1 วัสดุที่สามารถถ่ายทอดความรู้ได้ด้วยด้วยตัวเอง โดยไม่จำเป็นต้องอาศัยอุปกรณ์ เช่น รูปภาพ หุ่นจำลอง เป็นต้น
2.2 วัสดุประเภทที่ไม่สามารถถ่ายทอดความรู้ได้ด้วยตนเองจำเป็นต้องอาศัยอุปกรณ์อื่นช่วย เช่น ฟิล์มภาพยนตร์ ซีดีรอม เป็นต้น
3. สื่อบริบท เป็นสื่อที่ส่งเสริมหรือสนันสนุนการเรียนการสอน ไดแก่ สภาพแวดล้อม และสถานการณ์ต่างๆ เช่น ห้องเรียน ห้องปฏิบัติการ
4. สื่อบุคคล หมายถึง ตัวบุคคลที่ทำหน้าที่ถ่ายทอดสาระความรู้ แนวคิดและวิธีปฏิบัติตนไปสู่บุคลอื่น นับเป็นสื่อที่มีบทบาทสำคัญ
5. สื่ออุปกรณ์ หมายถึง สิ่งที่เป็นตัวกลางหรือตัวผ่านทำให้ข้อมูลหรือความรู้ที่บันทึก เช่น เครื่องฉายเครื่องแผ่นใส่
6. สื่อกิจกรรม เป็นกิจรรมหรือกระบวนการที่จัดขึ้นเพื่อเสริมสร้างประสบการณ์การเรียนรู้ให้กับนักเรียน ได้แก่ การแสดงบทบาทสมสุติ
ในการเลือกสื่อควรเลือกสื่อที่มีคุณลักษณะ ดังนี้
1. มีความสัมพันธ์และสอดคล้องกับเรื่องที่จะสอน
2. เหมาะสมกับวัย ระดับชั้น ความรู้และประสบการณ์
3. มีขนาดเหมาะสม หรือมีขนาดถูกต้องตามหลักเกณฑ์
4. แปลกจากสิ่งที่นักเรียนเคยเห็น หรือเลือกใช้สื่อที่สามารถเคลื่อนไหวได้
5. สีสดใส และควรใช้สีที่เย็นตา
6. มีความปลอดภัย
7. มีจำนวนพอเหมาะกับกับบทเรียน
8. สามารถหาได้ในท้องถิ่น หรือเลือกที่มีราคาเหมาะสม
9. มีเนื้อหาถูกต้อง เหมาะสม
10. สะดวกในการใช้
เพื่อให้การใช้สื่อมีประสิทธิภาพและเกิดประโยชน์สูงสุดต่อการเรียนรู้ของนักเรียนและการดำเนินกิจกรรมการเรียนการสอน ครูต้องคำนึงถึงเทคนิคต่างๆที่สำคัญในการใช้สื่อ มีดังนี้
1. ใช้สื่อการสอนตามลำดับ
2. แสดงสื่อให้เห็นชัดเจน
3. คำนึงถึงความปลอดภัย
4. ใช้สื่อด้วยความคล่องแคล่ว
5. การใช้สื่อควรใช้อุปกรณ์ที่เหมาะสม
6. เปิดโอกาสให้นักเรียนมีส่วนร่วม
7. ใช้สื่อให้คุมค่ากับสิ่งที่เตรียมมา
8. ให้นักเรียนซักถามเมื่อมีปัญหาข้อใจ
ณรงค์ กาญจนะ. 2552 เทคนิคและทักษะการสอนเบื้องต้น กรุงเทพฯ : จรัลสนิทวงศ์
การพิมพ์
