เทคนิคการใช้กระดานดำ
เทคนิคการใช้กระดานดำ หมายถึง กลวิธีในการเขียนหรือวาดตัวอักษร ตัวเลข ภาพ สัญลักษณ์ หรือลายเส้นต่างๆ บนกระดานที่ใช้เป็นอุปกรณ์การสอน ได้อย่างมีระบบ สะอาด เรียบร้อย ดูแล้วสวยงาม และเข้าใจง่าย
วัตถุประสงค์ของการใช้กระดานดำ
๑. เพื่อประกอบการอธิบาย สรุป และทบทวนบทเรียน
๒. ใช้เพื่อเปิดโอกาสให้นักเรียนได้แสดงความรู้ ความคิดเห็นและศักยภาพด้านอื่นๆ
๓. ใช้เพื่อเสริมการใช้อุปกรณ์อื่นๆ
๔. ใช้เพื่อประกอบการจัดกิจกรรมต่างๆในชั้นเรียน
ประโยชน์ของกระดานดำ
๑. ใช้บันทึกข้อความในการเรียนการสอน
๒. ใช้ในการรวมตั้งข้อเสนอแนะ แนวคิดทั้งของครูและของนักเรียน
๓. ใช้สำหรับการแข่งขันหรือเล่นเกมการศึกษา
๔. ใช้เพื่อประกอบการอธิบาย สรุปและทบทวนบทเรียน
คุณสมบัติเด่นของกระดานดำ
๑. สามารถใช้ได้ทุกเวลาและทุกโอกาสในขณะที่สอน
๒. ไม่ชำรุดเสียหายได้ง่าย มีความคงทน
๓. นักเรียนสามารถมองเห็นได้ง่ายทั้งชั้น
๔. เขียนและลบได้ง่าย
๕. นำเสนอข้อคิดใหม่ได้ทันที
๖. ใช้ได้ทั้งครูและนักเรียน
ความจำเป็นของกระดานดำสำหรับการสอนของครู
กระดานดำเป็นที่สำหรับบันทึกข้อความที่ครูสอน รวมทั้งความรู้ของนักเรียน และเป็นจุดรวมความสนใจของนักเรียนทั้งห้อง การเขียนกระดานดำให้ถูกต้องตามอักขรวิธีของการเขียนและการสะกด เขียนให้อยู่ในแนวระดับและเขียนให้เป็นไปโดยลำดับอย่างมีระเบียบแม้จะดูเหมือนเป็นเรื่องที่ทำได้โดยง่าย แต่โดยความเป็นจริงครูไม่เคยฝึกเขียนกระดานดำและขาดทักษะในการเขียนกระดานดำมักไม่สามารถเขียนกระดานดำให้มีลักษณะดังกล่าวข้างต้นได้ ฉะนั้นครูต้องฝึกฝนให้เกิดทักษะความชำนาญเพื่อให้นักเรียนเกิดการเรียนรู้ได้ดีและเป็นแบบอย่างที่ดีให้กับนักเรียนในเรื่องการเขียนตัวอักษรและการใช้กระดานดำ
สิ่งที่ครูควรทราบเพื่อเป็นความรู้พื้นฐานในการใช้กระดานดำ
การศึกษาจิตวิทยาการเรียนรู้ จะทำให้ครูทราบถึงข้อที่ควรรู้และควรคำนึงบางประการที่นำมาประยุกต์ใช้ในการเขียนกระดานให้นักเรียนเกิดการเรียนรู้ได้ดีที่สุด ตัวอย่างของความรู้ดังกล่าวที่สำคัญ ได้แก่ การปฏิบัติตนเป็นตัวแบบของครูนั้นมีผลต่อการเลียนแบบของนักเรียน การเขียน การเขียนหนังสือให้ถูกต้องตามอักขระวิธีการเขียนและการสะกด เขียนให้เป็นระเบียบและสวยงามเป็นสิ่งจำเป็นอย่างหนึ่งสำหรับการเรียนรู้ของนักเรียน และบุคคลจะจำความรู้ที่ต้องการได้ดีถ้าความรู้นั้นได้รับการจัดเข้าเป็นระเบียบหรือเสนอในรูปของความสำคัญตามลำดับ ฉะนั้น การเขียนกระดานดำต้องมีการจัดลำดับข้อความ และการเน้นจุดสำคัญ
เทคนิคการใช้กระดานดำ
๑.ก่อนใช้กระดานดำควรคำนึงถึงความสะอาด
๒. เขียนหนังสือให้มีขนาดพอเหมาะ อ่านง่าย ชัดเจน เป็นระเบียบ
๓. เน้นจุดสำคัญ
๔. เลือกเขียนเฉพาะใจความสำคัญ
๕. เมื่อเขียนเสร็จแล้วจะต้องตรวจดูความถูกอีกครั้ง
๖. ควรเขียนกระดานดำโดยเอียงตัวเข้าหา เพื่อไม่ให้บังข้อความที่เขียนไว้แล้ว
๗. เมื่อจะสอนเรื่องใหม่ควรลบข้อความเดิมก่อน
๘. ใช้ภาพลายเส้นหรือการ์ตูนประกอบการสอน
๙. แบ่งกระดานดำเป็นส่วนตามความยาว
๑๐. เปิดโอกาสให้นักเรียนได้มีส่วนร่วมในการใช้กระดานดำ
ข้อคำนึงถึงในการใช้กระดานดำ
ครูควรคำนึงถึงสภาพแวดล้อมในห้องเรียนด้วยเพื่อให้นักเรียนมองเห็นตัวหนังสือหรือรูปภาพบนกระดานได้ดี เช่น ขอบล่างของกระดานดำควรอยู่ในระดับสายตาของนักเรียน ที่นั่งของนักเรียนควรอยู่ในอาณาเขต ๖๐ องศา วัดจากกึ่งกลางของกระดาน คนที่นั่งหนาชั้นควรอยู่ห่างจากกระดาน ๓ เมตร เป็นอย่างน้อย มีแสงกระดานดำที่กระดานดำเพียงพอที่จะทำให้นักเรียนมองเห็นได้อย่างชัดเจน คำนึงถึงการสะท้อนแสงที่มากระทบกระดานดำ
สิ่งที่ครูควรปฏิบัติในการฝึกเทคนิคการเขียนกระดานดำ
ครูควรฝึกเขียนกระดานดำให้ถูกต้องตามหลักการที่ได้ศึกษามา ดูทั้งพิจารณาดูความเหมาะสมหรือความบกพร่องของสิ่งที่เขียนในแง่ของช่องไฟ แนวระดับ ความชัดเจนขนาดของตัวอักษรที่ทำให้นักเรียนเห็นได้ทั้งชั้น และลำดับของเนื้อหาที่เขียนการพิจารณานี้อาจพิจารณาด้วยตนเอง สอบถามความคิดเห็นจากเพื่อนหรือสอบถามจากนักเรียนอย่างใดอย่างหนึ่งหรือทั้งสามอย่างก็ได้ เมื่อพบข้อบกพร่องก็ปรับปรุงแก้ไข และฝึกเทคนิคการเขียนกระดานดำให้เกิดความชำนาญ เพื่อให้สามารถนำไปใช้ในการสอนได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ณรงค์ กาญจนะ. 2552 เทคนิคและทักษะการสอนเบื้องต้น กรุงเทพฯ : จรัลสนิทวงศ์
การพิมพ์
